Vorig jaar nam ik ook zo’n stapeltje licht verteerbaar mee: Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje, de ‘priemgetallen‘ van Paolo Giordano en Caesarion van Tommy Wieringa. (Mannenboeken?) Caesarion vond ik heerlijk, verder had ik vooral het probleem dat ik de stapel heel snel uit had. Ik wil helemaal geen luchtig leesvoer, juist niet in de vakantie als ik eindelijk tijd heb om te lezen. Dus vandaag stond ik in de boekwinkel, ik probeerde me door de titels op de bestseller-tafels te laten verleiden, maar dat ging niet lukken. Te veel van hetzelfde. Er lag niet één nieuw boek dat ik graag wilde hebben.

Dus, wat dan wel? Het werd Rob Wijnberg: Nietzsche en Kant lezen de krant. De kersverse hoofdredacteur van nrc.next koppelde in dit boek filosofie aan actuele zaken in de samenleving. Fijn, daar kan ik even op doorkauwen. Bij de kassa werd ik toch weer verleid door de verhalenbundel Stervensuur met acht ‘literaire thrillerverhalen’. Klinkt als een zomerhit, maar ik werd vooral verleid door de auteursnamen op de cover: Manon Uphoff, Wanda Reisel, Christiaan Weijts, Saskia de Coster…

Thuis vul ik m’n vakantiepakket maar aan met wat klassiekers uit de bieb (Atonement van Ian McEwan en Ransom van Jay McInerney) en misschien nog het een en ander uit de stapel ‘pas aangeschaft, nog niet gelezen’ (Hemelse golven van Pearl Abraham, misschien nog deel 2 van de bio van Reve of Schrijvende vrouwen?). Dit moet genoeg zijn. Toch? Volgens mij gaan de aankopen vlak voor de zomer maar om één reden omhoog: uit angst om alle tijd en een heerlijke ligstoel te hebben en dan zonder leesvoer te zitten. Ik weet dat ik niet de enige op de wereld ben die dat heel, heel erg eng vindt.

Wat ik denk na vier maanden Twitter:

Te veel reclame, te veel onzin, te weinig nieuws, te weinig interessante meningen. Niets ten nadele van iedereen die ik volgde of mij volgde, maar het voelt een beetje of ik de hele dag Journaal24 kijk of een inbox vol berichtjes heb die ik allemaal zou deleten. Wanneer lees je nou iets op Twitter dat zo belangrijk is dat je het direct moet weten, en dat niet ook op de radio, op tv, in de krant, per telefoon of sms aan je bericht wordt? En hoeveel onzin staat daar tegenover? Twitter is kaf met heel erg weinig koren. 

Op een literaire avond sprak ik eens een vriend die zei: ‘Ik kom niet vaak op dit soort avonden. In de tijd dat ik hier ben, kan ik ook een boek lezen.’ Dat geldt ook voor Twitter. En blogs misschien. Nogmaals: kaf van koren scheiden, in de voortdurende informatiestroom die er is, moet je af en toe ook bronnen uitschakelen.

Maar: als ik stop met het getwitter, kan ik mijn eigen blogs ook niet meer promoten. Da’s dan jammer, maar ik was al niet zo’n fan van de zelfpromotie van anderen, en om alleen nog maar dat soort berichten te twitteren past mij niet. Dus zet m’n blog maar bij je bookmarks: letterenmeisje.wordpress.com. En Twexit. (Waarom eigenlijk niet Twixi, als in dixi, ik heb gesproken? Vind ik veel leuker.)

Of: hasta la vista

Oh ja, deze week volgt nog een blog over vakantielezen. Ik werk nu eenmaal in het onderwijs en heb een hele, hele, hele lange vakantie.

Fragment Baby Storm (2008):

… ik vertelde er maar niet bij dat ik al mijn hele leven nachtmerries had van een baby die ik op straat vond, en die ik snel naar een ziekenhuis moest brengen, maar onderweg werd het nekje van het kind van stopverf en rekte uit tot een heel dun draadje en dan wist ik van paniek niet hoe ik het kopje en lichaampje bij elkaar moest houden.

En dan uitgebreider in Plattegrond van een jeugd (2010):

God weet waarvandaan krijg ik een pasgeborem babytje in mijn handen gedrukt. Het is een droom, want de baby is nog helemaal nat en glad van de geboorte. Hij is heus niet zo makkelijk vast te houden met al die bloederige glibber, maar ik ren zo hard ik kan naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis in de binnenstad. Terwijl ik zo aan het hollen ben en het hoofdje op en neer hobbelt, rekt zijn kleine nekje uit als stopverf. Ik ondersteun het hoofdje wel, maar het nekje is intussen een elastiekje geworden, en hoe groot de paniek bij mij is, valt niet te beschrijven. Een kind is onder mijn handen aan het smelten en ik weet niet wat ik moet doen of hoe het zo gekomen is.

Zo mooi hoe dit ene stukje terugkomt in een langere, uitgewerkte en nog beeldender beschrijving. Het laat precies zien wat Wanda Reisel doet met woorden: hoe visueel zij schrijft, hoe zij soms in een korte zin, soms in een langere beschrijving beelden tot leven roept die je je echt voorstelt, al zijn ze behoorlijk bizar. Een mooi voorbeeld is ook het hoofdstuk ‘Aan mijn kant’ (in Plattegrond) waarin de hoofdpersoon alles in letters ziet (‘Mijn schoenen hadden rondom de zool rechtopstaand de verende rubberletters S C H O E N staan en ik wist dat op mijn buik het woord P I J N te lezen was.’)

En natuurlijk is het interessant en voer voor psychologen om te speculeren over de betekenis van deze droom, deze baby die in je armen sterft. In Plattegrond van een jeugd geeft Reisel meer uitleg, over dit visioen en waarom de verteller geen kinderen wil, en in een andere passage over hoe zij ‘gaandeweg gefascineerd raakt door de randen van het menselijk brein, door wat waanzin en verbeelding vermogen’. Plattegrond van een jeugd is daarmee zo veel meer dan een verzamelijk ‘stijloefeningen en schetsen’, zoals de auteur zelf achterin zegt, het is het verhaal van haar schrijversschap, haar oeuvre. Daarom is een boek altijd meer dan één boek, maar een deel van een oeuvre, daarom doet het er niet toe of iets een roman is of een verhalenbundel.

Want ja, terwijl ik vorige week nog schreef over de verkoopresultaten van Libris-winnaars, is inmiddels ophef over het nieuws van Libris om verhalenbundels uit te sluiten van de wedstrijd. Sanne van Hassel heeft er al tegen geageerd, en terecht. Ook Elsbeth Etty schreef in NRC dat het gaat om de verkoopcijfers, dat men liever geen prijs geeft aan ‘alweer een onverkoopbaar boek’. Ik ben dol op korte verhalen. Je leest een verhaal snel, maar een goed verhaal zet je lang aan het denken. Heerlijk is dat. Ik houd eigenlijk helemaal niet van die indeling in genres. Wat is Plattegrond van een jeugd? Het is geen gewone verhalenbundel, het is geen roman. Mag het dan geen prijs krijgen? Hmm.

Tot slot nog meer voer voor psychologen: dromen en hallucineren over baby’s, ja, dat is natuurlijk onderdrukt moedergevoel. Zoals in Ally McBeal, de ‘dancing baby’ die haar herinnert aan haar biologische klok. Er zijn zeker meer voorbeelden, maar daar kan ik nu even niet opkomen. Dan wel een (niet zo geweldig) plaatje van de dancing baby. 

Op de Republiek der Letteren werd onlangs een andere vraag gesteld: waarom zijn vrouwenthrillers zo populair? Ook daar mag de onderbouwing wel wat beter. Er staan weliswaar negen boeken, geschreven door vrouwen, in de top 10 van spannende boeken van het CPNB, maar Saskia Noort, Simone van der Vlugt en Esther Verhoef staan er allemaal twee keer in. Wie de lijstjes van de afgelopen tien jaar bekijkt, en mannen/vrouwen wil turven, struikelt over de dubbele namen. Een lijstje van tien blijkt dan eigenlijk maar een top 4 van schrijvers te zijn, zoals in 2002: 6x Nicci French, 2x Baantjer, 1x Grisham, 1x Baldacci. Is Nicci French een man of een vrouw? En kunnen we met zo’n overzicht uitspraken doen over het hele landschap van thrillerschrijvers? Nee, gelukkig gooit de Republiek der Letteren het op de inhoud, met deze knappe definitie van de vrouwenthriller:

De hoofdfiguur in ‘vrouwenthrillers’ is, net als de verteller en de beoogde lezer, bijna altijd een vrouw. Een blanke vrouw welteverstaan, tussen de dertig en de vijftig en heel gewoon. Zonder exotisch beroep of extravagant of buitenissig uiterlijk. De enkele keer dat er een man aan het woord komt, overheerst ook bij dit vertelperspectief de herkenbaarheid voor vrouwen.

Mag ik, mag ik? Geef ik even mijn knappe definitie van de Nederlandse ‘literaire’ roman:

De hoofdfiguur in ‘literaire romans’ is, net als de verteller en de beoogde lezer, bijna altijd een man. Een blanke man welteverstaan, tussen de dertig en de vijftig en heel gewoon. Zonder exotisch beroep of extravagant of buitenissig uiterlijk. De enkele keer dat er een vrouw aan het woord komt, overheerst ook bij dit vertelperspectief de herkenbaarheid voor mannen.

Oké, nu serieus. Er is wel degelijk een vraag die mij intrigeert. Hoe komt het dat ik van sommige vrouwelijke auteurs bijna nooit gehoord heb, terwijl ze bijvoorbeeld wel een Libris hebben gewonnen? Waarom kende ik bijvoorbeeld D. Hooijer nog niet (Libris 2008, onlangs een erg goed verhaal in Tirade trouwens!) en Wanda Reisel (2x genomineerd voor Libris, krijgt nu veel lof voor Plattegrond van een jeugd)? De vrouwen die wél literaire erkenning krijgen, zijn dus helemaal niet zo bekend – en verkopen misschien ook niet zo goed? Hmm, weer zo’n veronderstelling. Ik wilde uitzoeken of dat waar was.

Dus ik heb gepoogd de literaire erkenning vs. verkoopcijfers in kaart te brengen. Om te beginnen (tja, dit kost tijd), de winnaars en genomineerden van de Libris en de Top 100 van de CPNB sinds 1997. Let op: die Top 100 is een lijst van alle boeken, inclusief Sonja Bakker en Harry Potter, we vinden er alleen de romans die meer dan 20.000, 30.000 exemplaren verkocht hebben. Maar toch. Wat blijkt uit mijn eerste overzicht? Even wat voorlopige conclusies:

1. In de CPNB-top 10 van Nederlandse fictie (verkoopcijfers) was de verdeling man-vrouw tussen 1997 en 2004 nog wel 50-50, maar de laatste jaren staan er hooguit twee vrouwen, soms één in de top 10.
2. Sinds 1997 kreeg slechts één vrouw de Libris Literatuur Prijs: D. Hooijer met Sleur is een roofdier. Onder de 77 genomineerden waren 19 vrouwen en 58 mannen. De verhouding bij genomineerden is dus 1 vrouw op 3 mannen; dat staat niet in verhouding tot de uitkomst van de prijzen, slechts 1 op 13.
3. Van de dertien Libris-prijswinnaars (1997-2009) staan er acht in de CPNB top 100 (in het jaar van verschijning of later). D. Hooijer staat er bijvoorbeeld niet in, maar ook Tomas Lieske (Franklin, 2001) en Robert Anker (Een soort Engeland, 2002) halen die notering niet. 
4. Van de 77 genomineerden staan 18 auteurs/romans in de top 100 als goed verkopend boek. Hieronder slechts twee vrouwen: Helga Ruebsamen (Het lied en de waarheid, 1998) en Anna Enquist (Contrapunt, 2009). De kans voor een man om na een nominatie in de top 100 te belanden, is ruim twee keer zo groot. En dan zijn vaak de verkoopcijfers nog eens een stuk hoger.

Ik heb het dus niet over de literaire erkenning, maar de vergelding daarvan: dat gaat mannen dus beter af. Zou voor schrijfsters gelden dat zij gemiddeld wat minder dan mannen op verkoopcijfers en promotie gericht zijn, zoals voor veel vrouwen op de werkvloer geldt? Het idee ‘Als ik echt goed ben, dan ontdekken ze mijn talenten vanzelf wel’. Moeten vrouwen meer marketen en Twitteren? Moeten uitgevers er meer aan doen? Of wekt dat juist weerstand, de weerstand die ik zeg maar voel als ik Heleen van Royen op de cover van haar laatste boekje aan een vulpen zie zuigen?

Maar dit is speculeren. Ik wilde het bij de cijfers houden.

Ik ga hier niet een discussie beginnen over de vraag of het interessanter is als je de auteur zelf hoort voorlezen of een acteur. Ik ga alleen zeggen dat sommige auteurs echt de beste voorleesstemmen hebben. Een van mijn favorieten is Anne Vegter. Luister naar haar verhaal ‘Odin slaapt’. Het duurt een half uurtje, dus zet ‘m op je iPod/mp3-speler voor in de trein ofzo. Heel fijn ook voor een lunchwandeling. Of om mee in slaap te vallen. Die stem, zo raak, zo zoet en zacht, dan weer venijnig scherp… Een topverhaal ook, trouwens.

Wat een ontdekking, deze radioboeken. Korte verhalen die je nergens anders leest, van een rij hele goeie Vlaamse en Nederlandse auteurs. Is dit niet een interessante nieuwe vorm voor literaire tijdschriften? Gewoon elke maand een linkje sturen naar een paar prachtige nieuwe verhalen en gedichten, voorgedragen door auteur of acteur?

April en Frank Wheeler zijn een typisch voorbeeld van het kleinburgerlijke getrouwde leven in Suburbia in de jaren ’50. Maar dat hadden ze nooit willen zijn, ze hadden uit willen stijgen boven dat kleinburgerlijke en houden zichzelf voor dat dat ook best had gekund, of nog steeds kan. Ze maken een plan om naar Europa te gaan: daar zal April gaan werken, terwijl Frank nadenkt over de vraag hoe hij zichzelf kan vinden en het beste kan ontwikkelen. Maar dingen gaan niet zoals gepland, want April wordt zwanger – net als in het begin van hun huwelijk, niet gepland, ongewenst – en dat loopt naar, heel naar af.

Godzijdank, dat gebeurt nu toch zeker veel minder vaak dankzij pil, spiraaltje en de acceptatie van geboortebeperking? De vrouw kreeg vrijheid en kon ook eens voor haar hersenen, voor haar carrière kiezen in plaats van een leven achter het aanrecht. Dat zijn we ook gaan doen, het ging traag en in Nederland vooral parttime, maar toch.

Frank Wheeler werkt bij Knox, een firma die eigenlijk de geboorte van de computer van dichtbij meemaakt. En het wordt nog spannender: Frank mag de eerste computer in de markt gaan brengen. Dat betekent een net iets interessantere versie, een upgrade, van zijn al te saaie kantoorbaan. Heeft Yates dat echt aan zien komen, de revolutie van de computer? Ook de werkplek van een personage kies je niet voor niets. Het maakt de roman in ieder geval een fascinerend tijdsdocument.

Maar wat ik nu zo interessant vind, is die man-vrouwverhouding in RR als het over werk gaat. April wil best werken (in Europa, om de een of andere reden niet in haar eigen land). Dat vindt de omgeving maar raar, een moeder die gaat werken. Maar interessanter is haar motief om te gaan werken: zodat Frank kan nadenken over welke intellectuele identiteit, wat voor werk, dan eigenlijk bij hem past. Zodat hij kan denken. Zij is dan kostwinner, maar alleen omdat haar man naar een hoger niveau moet.

Ja, hier zijn tegenwoordig nog genoeg voorbeelden van. En ik vind eigenlijk dat er niet veel verschil is tussen de partner (man/vrouw) die thuisblijft om alles daar goed te regelen voor de ander die een topbaan heeft en de partner die een rotbaantje aanneemt om geld te verdienen zodat de ander kan studeren, kunstenaar kan zijn, of een andere onvaste positie kan kiezen. In beide gevallen maak je jezelf ondergeschikt aan het werk en wezen van de ander. Dat is niet geëmancipeerd, maar ik geloof wel ook in zoiets als Bruto Nationaal Geluk, keuzes die je binnen een relatie maakt om samen tot het beste te komen – als je daarin maar gelijkwaardig bent.

Gelijkwaardig, maar niet gelijk: een bekend gegeven, toch? In het onderzoek Ambitie kent geen tijd  (2009) van de Taskforce Deeltijd Plus wordt duidelijk dat vrouwen andere motieven hebben om te werken. Mannen en vrouwen zijn beide ambitieus, maar vrouwen willen vooral een interessante baan, mannen een goed salaris. Wat vond ik het grappig om dat in Revolutionary Road terug te lezen in een analyse van de schizofrene John, met wie April en Frank voor het eerst kennismaken, hier in een dialoog tussen Frank en John:

‘Ik werk voor Knox Business Machines.’
‘Wat doe je daar? Ontwerp je ze of bouw je ze of verkoop je ze of repareer je ze of wat?’
‘Ik help ze zo’n beetje verkopen, geloof ik. Ik heb met de machines zelf niet veel te maken; ik werk op het kantoor. Het is nogal een saaie baan trouwens. Ik bedoel er is niets… je weet wel, niets interessants aan of zo.’
‘ “Interessants”?’ het woord leek John Givings te grieven. ‘Je maakt je zorgen of een baan “interessant” is? Ik dacht dat alleen vrouwen dat deden. Vrouwen en jongens. Had ik niet van jou gedacht.’

Zegt John in de jaren vijftig. Het is ook weer niet vreemd dat we over dit soort zaken nog steeds hetzelfde denken. Een kwestie van nature and nurture, een verschil tussen vrouwen en mannen dat wordt aangewakkerd in de opvoeding. Dat wordt ook mooi zichtbaar in een ander onderzoek uit 2009, Value Similarities and Transmissions among Family Members, van Annette Roest. Zij deed promotie-onderzoek naar de overdracht van waarden binnen het gezin. Hieruit blijkt:

Zo zijn vaders (en dus niet de moeders) belangrijk voor het overdragen van ideeën over werk. Moeders zijn juist weer belangrijk voor de overdracht van zelfbepaling; kunnen doen wat je wil en je eigen gang gaan.

En dan deze constatering, kinderen beïnvloeden hun ouders ook:

Roest stelde vast dat jongeren hun vaders beïnvloeden in waarden gericht op het genieten van het leven en plezier maken. Jongeren beïnvloeden ook de arbeidsethos van hun ouders. Opvallend is wel dat deze invloed vooral van jongens uitgaat. Roest heeft geen invloed van dochters op hun ouders kunnen ontdekken.

Moeten dit soort onderzoeken niet een bron van fascinatie voor schrijvers zijn? Ik voorspel een niew-naturalistische stroming, sterker nog, ik zou ertoe willen aanmoedigen. Schrijvers, experimenteer. Zet een vader en een moeder, een jongen en een meisje in een 21e-eeuws gezin in een Vinex-wijk en maak daar eens een echte roman van (geen dad-lit, wil ik maar zeggen), een gruwelijk verhaal, een echt verhaal over deze tijd en wat ons te wachten staat. Hoe heeft Yates ‘t ‘m geflikt?

Ik heb de film Revolutionary Road trouwens nog niet gezien – met Leonardo DiCpario en Kate Winslet, ontdekte ik op internet. Is ‘ie de moeite waard?

Hoofdpersoon Griet verwerkt met een psycholoog en met vrienden en een lekker jong ding de ellende van een scheiding na zeven jaar huwelijk. Lees Griet omdat het een mooi boek is dat een interessante kijk biedt op het Zuid-Afrika van 1990 en de vrouw anno 1990 en tegelijkertijd tijdloos is in de beschrijvingen van relaties en man-vrouwverhoudingen. Lees het omdat er zo’n dikke laag humor bovenop ligt dat je eigenlijk niet doorhebt dat de roman ook zoveel engagement bevat. Ook nu nog wordt het boek aangeduid als ”n sprokie die wêreld van die Afrikaanse boek op sy kop gekeer het’. 

De reden om dit boek te bespreken, was voor mij niet het WK, maar de overeenkomst tussen hoofdpersoon Griet en personage Susan (Teri Hatcher) in Desperate Housewives. (Voor meer blogs over literatuur en Desperate Housewives, klik hier en hier.) Wikipedia vat het personages Susan mooi samen: Susan is altijd op zoek naar de liefde, maar blijkt voor het ongeluk geboren. Ze maakt kinderboeken als beroep, en is de kluns uit de buurt. Ja, ze lijkt op Griet, die ook de liefde zoekt, en sprookjes schrijft als beroep. De Engelse Wikipedia meldt ook dat Susan’s cooking skills (of het gebrek daaraan) een running gag in de serie zijn. Ze zou een leuk koppel vormen met Griet, die de oven alleen gebruikt voor een zelfmoordpoging en (eenmalig) voor een ‘lasagne-resep waarvan niemand ‘n gemors kan maak nie, nie eens ek nie.’ In de zoektocht naar de liefde proberen zowel Griet als Susan het met simpele, maar aantrekkelijke mannen, of zoals Griet zegt: ‘Ek soek ‘n dom man’. Zo heeft zij een korte affaire met Adam:

 

Hy het miskien nog nie Camus gelees nie, maar sy kan darem nie sê hy is dom nie. ‘n Mens kan ook nie alles uit boeke leer nie, het sy gisteraand weer besef. [...] Nie dat die heuningbruin lyf langs haar enigiets het om onder ‘n laken weg te steek nie. Dis so na aan volmaak soos sy seker ooit in haar bed zal hê. Nêrens ‘n vetrol of ‘n slap spier in sig nie. Nie eens ‘n puisie op die boud nie. Selfs sy penis lyk alsof dit in heuning gedompel is, blink ná ‘n nag van seks, dieselfde gesonde kleur as sy skouders.

Susan kiest mannen als kunstenaar Jackson en loodgieter Mike (hier samen op de afbeelding).

Verder delen ze nog de eigenschap om al hun ellende in grappige oneliners samen te vatten.

Susan:

You’ve been sneaking out while I’m asleep? What are you, ninja plumber?

When I’m in labor pushing and screaming to bring your child into the world, do you really want me to remember you denied me syrup?

That’s life. Sometimes you can be a good person and life still won’t give you your dinosaur back.

vs. Griet:

Vroue hou nou eenmaal nie van bloed nie. Mans sou miskien ook minder daarvan gehou het as hulle dit elke maand uit hulle onderklere moes was, bespiegel Gryt.

Sure. Ek kan cope. Ek kan spykers in mure kap en my vibrator se batterye omruil.

Jy’s een mynveld van nuttelose kennis. Ek wonder altyd wanneer die volgende ontploffing my gaan tref.

Nu even voorbij de typetjes. In een televisieserie is dat niet nodig, daar hangt het succes voor een deel juist af van de betrouwbaarheid van de personages, in die zin dat je makkelijker meeleeft met het karakter als het niet al te onvoorspelbare dingen doet. Maar Griet heeft wel meer te bieden. Ze heeft meer geschiedenis, meer te verwerken om tot een goed einde van haar sprookje te komen. Ze geeft een rake typering van een geëmancipeerde vrouw die vastzit in een huwelijk met een man met ouderwetse ideeën over rolverdeling terechtgekomen is. In haar omgeving worstelen meer vrouwen daarmee, en tegelijkertijd zijn er veel mensen die die rolverdeling in stand houden.

Ik las dit boek tien jaar geleden voor het eerst en in mijn herinnering was het een boek over ellendige relaties. Maar nu las ik vooral over Griets onvervulde rol als moeder – een element dat ik helemaal vergeten was! Een kwestie van perspectief, en ja godzijdank ben ik ook geen flat character en is het dus vaak de moeite waard om een boek opnieuw te lezen omdat je dan anders bent en anders leest – want hoe schrijnend zijn die zwangerschappen die niet lukken, de doodgeboren kinderen. De pijn daarvan komt in vlagen voorbij, in gesprekken met zussen, vrienden en vriendinnen en haar psycholoog. Bijzonder pijnlijk vond ik dit fragment:

Toe sy kort ná haar kind se geboort en dood uit die hospitaal ontslaan is, het sy buite by die motor* besef dat sy haar blomme langs die bed vergeet het. Dit was die enigste blomme wat sy gekry het, die bos roomwit rose wat haar man met die spierwit kneukels vastgehou het, en sy het hom gevra om dit te gaan haal. Hy het gesug, haar tas in die motor gelaai en na die hospitaalgebou teruggestap.
Sy het in die motor geklim en so alleen gevoel soos nog nooit in haar lewe nie. Dit was so ondraaglyk dat sy uitgespring het om agter hom aan te hardloop. Toe hulle weer by die motor kom, was die sleutel binne-in toegesluit. George het niks gesê nie, net op sy lip gebyt, ‘n baksteen opgetel en al die frustrasie in sy lyf op die ruit uitgehaal. Dit was die enigste keer dat sy hom óóit sy selfbeheersing sien verloor het.

* motor=auto

Er is nog veel meer over dit boek te zeggen, veel meer dan ik ooit over Desperate Housewives of voetbal zou kunnen zeggen. Dus lees het, en lees het in een Afrikaans, na drie bladzijden ben je er al aan gewend. Goed voor je taalknobbel.

Onder de noemer ‘gouwe ouwe feministen’: Ik kwam een aardig boek tegen op internet, How to suppress women’s writing. Een sarcastische ’gids’ over hoe vrouwen in de literatuur weggeargumenteerd worden. Ik denk dat de inhoud ook nu nog van toepassing is, maar ik heb het zelf nog niet helemaal gelezen. Gewoon leuk.

Oh nee, Balkenende bedoelde het niet zo. Hij had het vast ook wel tegen Rick Niemann gezegd, als die het gevraagd had. Jegh.